วันที่ 6 กุมภาพันธ์ แม้นจะเป็นวันหยุด แต่มีความตั้งใจที่จะลงภาคสนามบ้างเพื่อจะได้พบเพื่อนๆ แต่ปรากฏว่าพลาด เนื่องจากหมายมีการเปลี่ยนแปลงเวลา จึงเดินทางไปที่เป้าหมายที่สองคือหอสมุดแห่งชาติ เพื่อค้นคว้าเกี่ยวกับภาษาเขมร

ทันทีที่เข้าไปภายในหอสมุดแห่งชาติ ช่างเป็นความบังเอิญได้พอกับเพื่อนที่ประจำอยู่ที่รัฐสภา นั่งหาข้อมูลอยู่ภายในห้องคอมพิวเตอร์ จึงได้ทักทายแล้วก็ไปนั่งดื่มกาแฟ หลังจากที่เราได้ชักถามเกี่ยวกับหน้าที่การงานกันแล้ว สิ่งที่จะหลีกเลี่ยงไม่ได้นั้นก็คือประเด็นการเมือง

เราทั้งสองต่างก็มีความเห็นตรงกันว่า หากคนเรารู้นึกพอ เมื่อทำผิดแล้วก็จักสำนึกแล้วพัฒนาตัวเองใหม่ก็เจริญขึ้นมาได้ ดูได้จากรณีของพระในพระพุทธศาสนาแม้นว่าจะต้องอาบัติปาราชิกสำนึกผิดสละซึ่งภาวสมณเพศนั้นแล้วตั้งใจฝึกจิตก็สามารถดวงตาเห็นธรรมได้

หรือแม้นแต่พระเทวทัตก่อนจะถูกแผ่นดินสูบสำนึกผิด ถือพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์เป็นที่พึ่ง พระพุทธองค์ทำนายว่าพระเทวทัตจะบรรลุธรรมหลังจากชดใช้ความผิด จะเห็นได้ว่า พระพุทธองค์นั้นไม่ได้ปฏิเสธคนทำผิดเลยแต่ก็ต้องรู้จักสำนักผิดเท่านั้นก็จะพัฒนาตัวเองได้

เมื่อได้เวลาพอสมควรจึงได้แยกย้ายกัน สำหรับตนเองก็ได้ขึ้นไปชั้นสองของหอสมุดแห่งชาติหาหนังสือที่เกี่ยวกับภาษาเขมร ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะมีเกี่ยวกับหลักภาษาและพจนานุกรม ส่วนการสนทนาดูเหมือนว่าจะไม่มี แต่จุดที่น่าสนใจก็คือว่าพจนานุกรมไทย-เขมรนั้นเรียบเรียงโดยพระยาอนุมานราชธนซึ่งเป็นเล่มที่เก่าแก่ที่สุด

เนื่องจากเวลามีจำกัดเพราะใกล้จะถึงเวลาปิด จึงได้แต่จัดรายชื่อของผู้ที่แต่งหนังสือเกี่ยวกับภาษาเขมรประกอบด้วย นัยนา โปร่งธุระ บรรจบ พันธุเมธา กาญจนา นาคสกุล ฉ่ำ ทองคำวรรณ และพระยาอนุมานราชธน เพื่อที่จะได้ค้นหาในอินเตอร์เน็ตต่อไป

สำราญ สมพงษ์รายงาน วันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2553