|
|||
| ภาษาอังกฤษ หน้าแรก เศรษฐกิจพอเพียง ธรรมะพอเพียง การเมือง บันเทิง กีฬา ท้องถิ่น ทำมาหากิน มหาเนชั่นบล็อก |
|
thaiartwork ไม่เรียนรู้ลายไทยลายกระหนกหรือจะรู้อัตลักษณ์ไทย
ลายไทยลายกระหนกนับได้ว่าเป็นสิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งที่แสดงให้เห็นความเป็นอัตลักษณ์ของไทย แต่ปัจจุบันนี้น้อยนักทราบว่าลายต่างๆที่เราเห็นกันในชีวิตประจำวันไม่ว่าจะเป็นลายผ้า ลายตามโบสถ์วิหารนั้นอันไหนเป็นลายไทยแท้ อันไหนเป็นลายเทศ เมื่อไม่ทราบก็จะเหมารวมว่าเป็นลายไทย ซึ่งความจริงแล้วไม่ใช่เพราะมีลายเขมร อินเดีย จีน ฝรั่ง ผสมผสานอยู่
อย่างที่ดร.สันติ เล็กสุขุม ระบุไว้ในหนังสือ"พัฒนาการของลายไทยกระหนกกับเอกลักษณ์ไทย"ว่า ลักษณะอันมากหลายยักย้ายของกระหนก บางครั้งผสมผสานกับลายฝรั่งหรือลายจีน ลวดลายต่างชาติ ต่างรสนิยม ผสมกลืนกลายเป็นความงามอย่างใหม่ของลายไทยภายใต้เรียกเฉพาะว่า"ลายเทศ"
หรืออย่างที่เราได้เห็นความงดงามในการสร้างพระเมรุ พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พ.ศ. 2551 ซึ่งนาวาอากาศเอกอาวุธ เงินชูกลิ่น ศิลปินแห่งชาติสาขาสถาปัตยกรรมไทย อดีตอธิบดีกรมศิลปากร ผู้ออกแบบได้กล่าวว่า "นับเป็นครั้งสำคัญยิงที่รวบรวมช่างแนวประเพณีไทยหลากหลายสาขา ประกอบกันในการสร้างพระเมรุ และงานช่างในส่วนที่เกี่ยวข้อง" และดร.สันติเสริมว่า "จึงทำให้การออกแบบและจัดทำอย่างประณีตบรรจงตามแนวแห่งเอกลักษณ์ไทยได้แก่ ลายกระหนกที่ยอมรับกันว่าดีงาม เหมาะสม มีมากหลายลักษณะ" ดังนั้น การเรียนรู้ลายไทยลายกระหนกจึงถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ
แล้วการเรียนรู้ลายไทยลายกระหนกจะเริ่มเมื่อใด ผู้เขียนเห็นว่าควรจะเริ่มปลูกฝังตั้งแต่ระดับอนุบาล ปัจจุบันนี้เข้าใจว่าไม่มีแบบหรือมีคู่มือในการเรียนการสอน จึงทำให้มีการสอนกันตามอัธยาศรัย ไม่ใช่เป็นการปลูกฝังการเรียนรู้ลายไทยลายกระหนก ทำให้ไม่รู้คุณค่าผลงานของบรรพชน แม้นจะมีการอธิบายความเกี่ยวกับลายไทยหรือวัฒนธรรมไทยก็ไม่ลึกซึ้งหรือไม่รู้จริง จึงทำให้ไม่เกิดความภาคภูมิใจในความเป็นไทย เมื่อวัฒนธรรมชาติอื่นอย่างเช่นเกาหลีไหลเข้ามาเยาวชนไทยก็พร้อมอ้าแขนรับจนโงหัวไม่ขึ้นความจริงแล้วการฝึกหัดหรือปลูกฝังให้เด็กเรียนรู้ลายไทยนั้นไม่ยาก โดยเริ่มจากง่ายๆคือการสอนให้เด็กเขียนเลขศูนย์และเลขหนึ่งไทย เพราะเลขศูนย์และเลขหนึ่งไทยนี้แหละคือพื้นฐานของลายกระหนก แล้วก็ค่อยๆต่อลายไปเรื่อยๆจากง่ายไปหายาก โดยยังไม่ต้องให้เด็กได้ทราบว่าที่ให้หัดวาดนี้คือลายไทย เมื่อนักเรียนได้รับการฝักหัดไปเรื่อยๆแล้วเมื่อถึงระดับประถมมัธยมเขาก็จะทราบว่าที่ครูให้ฝึกหัดนี้แหละคือลายไทย ทำให้เขาทราบว่าลายดอกกลมสลับกับสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนในวงล้อธรรมจักรนั้นเป็นลายโบราณสมัยทวารวดี ลายขด ลายกราบเชิง ลายเฟืองอุบะ นี้เป็นลายที่รับอิทธิพลมาจากเขมร ลายดอกโบตั๋นของจีน ลายผสมผสานของชาวมุสลิม แล้วพัฒนามาเป็นลายวิจิตรอย่างที่เห็นจากพระเมรุพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพดังกล่าว เมื่อนักเรียนมีลายกไทยอยู่ในหัวแล้ว เขาก็จะสามารถพัฒนาไปเป็นนักออกแบบ เมื่อผลงานที่ออกมาก็จะไม่ทิ้งความเป็นไทย หรือหากเขาไม่เอาดีทางนี้เขาก็จะเป็นคนที่ดูลายเป็น ทำให้เขารู้ว่าผลงานต่างๆนั้นอันไหนเป็นงานที่เกิดจากความคิดของผู้ออกแบบเองหรือว่าเป็นผลงานจากการกอบปี้ และลายไทยลายกระหนกนี้เองจะเป็นลายแทงในการสร้างผลงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ ดังคำที่ว่ามีวิชาเหมือนมีทรัพย์อยู่นับแสน(ไม่ต้องโกง)จริงๆ สำราญ สมพงษ์ รายงานวันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ.2553
|
|
